PARA SNOWBOARD PROTEZ VE EKİPMANLARI

 

Üç kez Paralimpik madalyası sahibi Mike Schultz, geliştirdiği protez bacağını kullanarak snowboardda sınırları zorluyor

USA Para snowboard veteranı Mike Schultz ve rakipleri Milano Cortina 2026 Paralimpik Kış Oyunları'nda pistlere çıktıklarında, podyuma çıkan kişinin tasarladığı protez bir uzvu takmışlardı.

Schultz, Paralimpikler'de yaklaşık 25 Para sporcunun geliştirdiği ekipmanları giymesi beklendiğini söylüyor. Dört yıl önce, Pekin 2022 Kış Paralimpik Oyunları'nda 20'den fazla sporcu onun ekipmanıyla yarıştı, diyor.

"Bu iki ucu olan bir kılıç çünkü rakiplerimi daha hızlı yapan ekipmanlar yaratıyorum. Ama... her iki taraf için kazanç, kürsüde olsam da olmasam da, ekipmanımızı kullanan birinin orada olacağını biliyorum, bu yüzden her halükarda işim için harika," dedi Minnesota'dan IPC'ye.

"Ben şahsen dışarı çıkan tüm bacakları bir araya getiriyorum ve dünyanın en iyi sporcularının ekipmanımızı seçtiğini görmek harika."

Protez bir bacak geliştirmek

Schultz, 2008'de bir kar motosikleti yarışmasında ağır bir diz sakatlığı geçirdi ve ardından dizin üzerindeki sol bacağı ampute edildi.

Ekstrem sporlara geri dönmek isteyen Schultz, piyasadaki mevcut protezlerden memnun değildi, bu yüzden çalışmaya başladı, kendi bacağını tasarladı ve 2010 yılında küçük bir iş kurdu.

"Zihnim çok küçük yaşlardan beri mekanik olarak düşünüyordu ve protezlerin nasıl çalıştığı ve onları nasıl daha iyi hale getirebileceğim konusunda hep meraklıyım," dedi.

"Başlangıçta motokros için protez geliştirmiştim – toprak bisikleti yarışı ve kar motosikleti yarışı, sonra adaptif snowboard yapan ampute bir askeri gazi iletişime geçti ve beni kar motosikleti yarışırken gördü. Snowboard için işe yarayıp yaramadığını merak ediyordu. Ve ben de 'Bilmiyorum' dedim."

Bu, Schultz için bir dönüm noktası oldu; Schultz hızla   kariyerinin odağı haline geldi.
Ekipmanları artık çok talep görüyordu ve altı yıla kadar kullanılabilir durumdaydı.

Protez bacaklar ayrıca dağ bisikleti, su kayağı, wakeboard, sörf, at binme ve spor salonu çalışmalarında da kullanılırlar.

Para snowboard protez 101

Peki, snowboard için kullanılan protez bacak, günlük kullanım için kullanılan protez bacaktan nasıl farklıdır?

Günlük yürüyen birinin bacağındaki protezde bir bilgisayar ve hareketlerine ne kadar hızlı tepki verdiğini kontrol eden bir hidrolik sistem olduğunu söyledi.

"Yürüdüğüm ayak ... çok katmanlı kompozit. Temelde bir yay. Ayağın kendisinde hidrolik yok, bu yüzden çok hızlı sıkışıyor ve geri dönüyor," dedi.

Diz ileri geri sallanmak zorunda ve büküldüğünde öne doğru uzatan yay yok, dedi Schultz.

"Şimdi snowboard bacağımda pek iyi yürüyemiyorum çünkü bacağı ileri geri sallanmıyor, ağırlığı ona kaydırana kadar düz kalıyor," dedi.

"Snowboard bacağımda, hidrolik sönümleyici ve quadriceps kaslarım gibi çalışan bir yay var. Yani tek başına durduğunda tamamen uzatılmış oluyor ve esnemek için ağırlığı değiştirmem gerekiyor, yay hızı veya direnç oranı ayarlanabiliyor, bu bana yardımcı oluyor, örneğin havada uçarken tekrar yere indiğimde, darbeyi emiyor ve sonra tekrar düz uzatıyor."

Schultz'un protez bacaklarını piyasadaki diğerlerinden ayıran şey, farklı senaryolara göre ayarlayabilme yeteneği.

"Özellikle snowboarddan bahsettiğimizde, protezinizi önde mi yoksa arkada mı sürdüğünüze bağlı olarak, hizalanmayı değiştirebiliriz," dedi.

"Örneğin, ön bacak olduğunda, arka bacakta daha dik ve düz oluyor, arka bacak daha fazla esnetilmeli."

"Ve hareket aralığı, sürüş şekline, ne kadar diz fleksiyonu istediğinize bağlı olarak değişken ve ayağın hidrolik ve pnömatik bir şoku da var. Dizdeki gibi. Ve bu, ön veya arka bacaklara ve ne kadar agresif sürmek istediğinize bağlı olarak tamamen ayarlanabilir. Böylece direnç ve hizalanma da değiştirilebilir."

Schultz, protezini ön bacağı olarak kullanarak biner.

"Bana yarış pistindeki roller ve özellikler üzerinden hız üretme için daha fazla güç verdiğini hissediyorum. Bir virajdan çıkarken, güçlü bacağımı ya da gerçek bacağımı kullanarak daha hızlı hızlanmaya çalışıp emiyor ve uzatabiliyorum," dedi.

Yeni sınırlara zorlamak

Schultz, PyeongChang 2018 Paralimpik Kış Oyunları'nda erkekler snowboard cross SB-LL1'de altın, banklı slalomda gümüş ve dört yıl sonra Pekin 2022'de snowboard cross'ta gümüş madalya kazandı.

Şimdi 44 yaşında olan Schultz, agresif sürüş tarzıyla Monster Mike olarak da biliniyor ve alanındaki tecrübeli sporculardan biri olarak hâlâ bolca enerji olduğunu ısrarla belirtiyor.

"Sahip olduğum en büyük varlık, yaptığım tüm farklı motor sporları ve yarışmalarda yaşadığım deneyim. Biliyorsun, toplamda 27 yılı aşkın süredir," dedi.

"Kenarda oturup herkesi izlemeye hazır değilim."

Ancak, Milano Cortina 2026'da mücadelenin zorlu geçeceğini biliyordu.

"Rakipler son birkaç yılda oyunlarını giderek geliştirdi ve ben de yetişmeye çalışıyorum. Hâlâ çok rekabetçiyim," dedi.

"Sınıfımızda ilk altı ya da yedi sürücü arasında farklar çok yakın, bu sporumuzda inanılmaz bir şey ama bu beni yeni sınırlara itiyor, bu kesin."